tajemnicebogow@wp.pl




Zobacz również:

Religie pierwotne

POJĘCIE RELIGII

Religia Termin ten pochodzi od łacińskiego słowa religare - dosłownie wiązać ponownie, łączyć. Jest to termin używany w odniesieniu do relacji pomiędzy ludźmi i Bogiem. Religia więc to zbiór przyjętych za obowiązujące wierzeń lub poglądów filozoficznych, związanych z oddawaniem czci Bogu lub bogom. Religię i systemy religijne różnicuje sposób rozumienia istoty najwyższej, co z kolei znajduje swoje odbicie w zróżnicowaniach (choć w znacznie mniejszym zakresie) formach kultowych (np. w buddyzmie i konfucjanizmie brak jest pojęcia „siły nadprzyrodzonej” jako pozaświatowej). Wiara ma przynieść człowiekowi nagrodę, którą np. według ortodoksyjnego buddyzmu jest wycofanie się ludzkiej (świeckiej) egzystencji, według nowoczesnego buddyzmu – dobrobyt doczesny, według chrześcijaństwa i islamu – życie wieczne. Wśród głównych religii wyróżnia się:
  • politeistyczne religie: Mezopotamii, Egiptu, Grecji i Rzymu
  • religie Wschodu: hinduizm, buddyzm, dżinizm, zoroastryzm, konfucjanizm, taoizm, szintoizm
  • „religie księgi”: judaizm, chrześcijaństwo, islam
  • religie o charakterze synkretyczno-eklektycznym np. bahaizm
  • Kościół mormonów.
Najwcześniej znane próby zrozumienia wierzeń religijnych przez refleksję filozoficzną na nimi pochodzą z VI w. p.n.e. i zachowały się we fragmentach dzieła Ksenofanesa. Później tą problematyką interesowali się Herodot i Arystoteles. W XVII w. jezuiccy teologowie, prowadząc misje chrześcijańskie w Chinach, podjęli przy tej okazji studia porównawcze. Pod koniec XVIII w. problematyką wierzeń interesowały się angielskie misyjne szkoły w Kalkucie, zestawiając tekst Biblii ze świętymi tekstami hinduizmu. Prace przyrodnicze Charlesa Darwina oraz rozwój antropologii dały nowy impuls badaniom porównawczym, mającym za przedmiot wierzenia religijne. Praca nad sanskrytem prowadzone przez M. Müllera, prace antropologiczne J. G. Frazera i socjologiczne M. Webera oraz rozważania religioznawcy M. Eliadego stworzyły podstawy współczesnego religioznawstwa porównawczego.
Hasło zostało opracowane na podstawie Wielkiej Encyklopedii Świata Educational Oxford, Poznań 2005, t. 12 s. 206


Co to jeste religia?

Choć różnorodne religie od zawsze kształtowały obraz świata, zasady postępowania, a nawet wpływały na bieg wydarzeń dziejowych, współcześni religioznawcy nie określili jak dotąd zadowalającej definicji tego zjawiska. Wydaje się jednak, iż bez względu na epokę, techniczny poziom cywilizacji i zasięg występowania, przedstawicieli wszystkich religii łączy przekonanie, iż losem świata i ludzi nie rządzi ślepy przypadek, lecz jakaś potężna osoba, siła, lub prawo istniejące poza rzeczywistością fizyczną. Dokładniejsze sprecyzowanie tych przekonań oraz poglądów na świat nazywamy doktryną religijną i ona to właśnie pozwala odróżnić jedną religię od innych. Poza tym religia domaga się od wiernego specjalnych gestów i działań (np. modlitw lub ofiar), które nazywamy kultem. Każda z nich posiada też specyficzne formy organizacyjne (np. hierarchię kapłanów, gminę skupiającą wiernych, stowarzyszenie religijne lub misteryjne).
Wśród wierzeń można wyróżnić monoteizm (wiarę w jednego Boga) i politeizm (wiarę w wiele bóstw). Religie można też dzielić na objawione (mające historycznego założyciela) lub naturalne, których początki są nieznane. Najbardziej praktyczne są dwie klasyfikacje. Pierwsza dzieli religie na wymarłe, czyli takie, które nie posiadają już wyznawców (np. prahistoryczne religie epoki kamienia, brązu i żelaza, religie antyczne, przedchrześcijańskie wierzenia Celtów, Germanów, Słowian czy przedkolumbijskiej Ameryki) oraz religie żywe, czyli istniejące w naszych czasach. Drugi praktyczny sposób klasyfikacji religii opiera się na ich zasięgu terytorialnym i wyróżnia religie plemienne (np. indiańskie), narodowe (np. judaizm, hinduizm i japoński szintoizm) i światowe, zwane też uniwersalistycznymi (chrześcijaństwo, islam, buddyzm).
Hasło zostało opracowane na podstawie Historia i wiedza o społeczeństwie Uniwersalny Leksykon szkolny, PWN, edycja 2005



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl