tajemnicebogow@wp.pl


OKULTYZM

Okultyzm [łac. occulere 'skrywać'] to "wiedza tajemna" o ukrytych dla zmysłów fizycznych i intelektu istotach, potencjalnościach i mocach istniejących w świecie duchowym, w kosmosie i w człowieku oraz o transracjonalnych zdolnościach człowieka umożliwiających mu poznawanie ich i opanowywanie; także praktyka ćwiczeniowo-medytacyjna i magiczna oparta na tej wiedzy; jako synonim ezoteryki, termin okultyzm jest często używany w sensie pejoratywnym. Okultyzm w szerokim znaczeniu obejmuje gnozę, mistykę i magię (z tą ostatnią bywa utożsamiany na zasadzie totius pro parte).

Jako system wiedzy okultyzm ujmuje świat i człowieka w 2 triadach: makrokosmosu (świat duchowy, astralny i eteryczno-fiz.) i mikrokosmosu (duch, dusza i ciało). Jako praktyka jest systemem metod myślowych, uczuciowych, wolitywnych i fizjologicznych, umożliwiających człowiekowi poznanie, rozwinięcie i wykorzystanie zdolności własnych i mocy innych istot. Oznacza to, że narzędziem poznawczym okultyzmu jest przede wszystkim sam podmiot ludzki. Okultyzm zajmuje się tymi samymi istotami i mocami nadnaturalnymi, z którymi mają do czynienia religie, ale przyjmuje wobec nich postawę poznawczą (gnoza), a w praktyce oddziałuje na nie przez ludzką wolę (magia).

"Tajemne moce" badane przez okultyzm są dziś już (lub jeszcze) niezrozumiałe dla większości ludzi, ale stają się przedmiotem stale rosnącego zainteresowania, a w ruchu Nowej Ery (New Age) przeżywają swój renesans. Okultyzm dysponuje licznymi systemami ćwiczeń i medytacji, które mają na celu:
  1. przekształcenie sfery biologicznej, społecznej i kulturowej życia człowieka, czyli dezintegrację struktury osobowości człowieka, a także przemianę sfery sensu i wartości (przejście od postawy ekstrawertycznej do introwertycznej),
  2. reintegrację na nowym i wyższym poziomie rozwoju, połączoną z indywidualną antycypacją przyszłego poziomu kolektywnego, tj. zmianę ontycznego statusu człowieka (deifikacja lub unadczłowieczenie) przez aktualizację nadbudowy duchowej, przemianę duszy i ciała, rozszerzenie i pogłębienie możliwości poznawczych, aksjotycznych i kulturotwórczych (powrót od postawy introwertycznej do ekstrawertycznej i synteza obu postaw).
Z psychologicznego punktu widzenia okultyzm w pewnej mierze generuje religię. Religia nawiązuje bowiem do okultyzmu (pojętego jako proces realizacji i samorealizacji potencjalności ludzkich) i bezpośredniego doświadczenia wewnętrznego - gnostycznego lub mistycznego (spontanicznie w formie "objawienia" czy w rezultacie metodycznego treningu w formie "wtajemniczenia"). Okultyzm wpłynął również, bezpośrednio lub pośrednio, na powstanie wielu szkół filozoficznych, a także takich nauk, jak np. astronomia (poprzez astrologię) czy chemia (poprzez alchemię). Okultyzm bowiem, podobnie jak nauka, posługiwał się (i posługuje) obserwacją i eksperymentem, tworzy hipotezy i teorie (modele). Wizję świata kreowaną przez okultyzm cechują: spirytualizm, realizm, koncepcja wielopoziomowości bytu, koncepcja hierarchiczności istot, przekonanie o nieskończonych możliwościach rozwoju człowieka i kosmosu (reinkarnacjonizm), holizm, zasada empirii wewnętrznej. Okultyzm ma długą i bogatą historię, począwszy od licznych mędrców Wschodu, przez Apoloniusza z Tyany, Alberta Wielkiego, magów renes. (Paracelsus, Agrippa von Nettesheim, Faust), różokrzyżowców, aż do Saint-Germaina, Cagliostra, E. Leviego, H. Bławatskiej, R. Steinera czy A. Crowleya. W XX w. przedmiot badań okultyzmu przejęła częściowo parapsychologia.
Źródło: Religia. Encyklopedia PWN, edycja 2003

Powrót do: Ezoteryka



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl