tajemnicebogow@wp.pl


STONEHENGE

Wstęp

Zespół ziemnych i kamiennych kręgów Stonehenge wzniesionych na wapiennej równinie Salisbury, 50 km od Londynu, jest najsłynniejszą oraz najbardziej skomplikowaną i zagadkową budowlą megalityczną świata. Zakodowane w niej treści religijne, filozoficzne i astronomiczne, tylko częściowo dziś odczytane, stanowią istotę megalitycznego światopoglądu.

Dzieło dwóch tysiącleci

Kromlech w Stonehenge był użytkowany i rozbudowywany od początku III tysiąclecia p.n.e. Jego najstarszą strukturę, stanowił krąg o średnicy 105 m, utworzony przez pierwotnie dwumetrowy wał z wapiennego rumoszu. Po usypaniu wału powstał po jego zewnętrznej stronie głęboki rów, a wewnątrz pojawił się regularny krąg składający się z 56 zagłębień nazwanych, od nazwiska ich odkrywcy, otworami Aubreya. W północno-wschodniej części wału znajdowało się przejście, od którego odchodziła aleja ograniczona również wałem i rowem, prowadząca w kierunku oddalonej o 3,5 km rzeki Avon. Niedaleko tej bramy, pośrodku alei, był ustawiony olbrzymi, mierzący 5 m wysokości głaz zwany Heel Stone. W najstarszym okresie w centrum kręgu wznosiła się drewniana świątynia, która uległa zniszczeniu w wyniku późniejszych przekształceń. Pod koniec III tysiąclecia p.n.e. pojawiły się w tym miejscu dwa kręgi z czterotonowych bloków niebieskiego piaskowca, przetransportowanego z oddalonych o blisko 200 km złóż w południowej Walii zapewne drogą morską. Budowli tej nie dokończono, podwójny krąg złożony z 80 głazów nie został domknięty od strony zachodniej.

Dalsza rozbudowa Stonehenge nastąpiła na początku II tysiąclecia p.n.e., już w epoce brązu. Konstrukcja z niebieskich kamieni została rozebrana, a na placu budowy pojawiły się ogromne, ważące po 25 ton głazy z szarego sarsenu, twardego piaskowca eoceńskiego występującego w złożach Marlborough Downs oddalonych o 40 km. Z 30 takich bloków ustawiono krąg połączony poprzeczkami, z których każda ważyła 7 ton. Wewnątrz zbudowano konstrukcję na planie podkowy, złożona z pięciu sarsenowych trylitów: dwóch głazów połączonych poprzeczką, jeszcze większych niż te, które składały się na krąg zasadniczy. Z powtórnie użytych niebieskich kamieni wybudowano w obrębie tej budowli niższy krąg i niższa podkowę. Pośrodku niej umieszczono największy megalit w całym zespole, nazywany Altar Stone - Ołtarz.

Wiszące kamienie

Słowo stonehenge w języku starosaksońskim znaczyło: „wiszący kamień". W średniowiecznych mitach budowlę nazywano Kręgiem Gigantów i uznawano za dzieło wielkiego czarodzieja, Merlina. Później za jej twórców uważano celtyckich druidów, rzymskich architektów, duńskich wikingów, Egipcjan, a nawet mieszkańców mitycznej Atlantydy. Terance Meaden, autor monografii Stonehenge doszedł do wniosku, że był to gigantyczny model kobiecych narządów płciowych: co roku, podczas wiosennego przesilenia, odprawiano tam ceremonię symbolizującą zaślubiny oraz akt seksualny Ojca Słońca i Matki Ziemi, w czego wyniku, jak wierzono, następowało odrodzenie przyrody.

Prehistoryczna informatyka

Gerald S. Hawkins, autor pracy "Stonegenge decodet" wykazał, że budowla ta była doskonałym i precyzyjnie zaplanowanym obserwatorium astronomicznym. Jej zasadniczą funkcję świątynną znano już wcześniej, gdyż sugerował to układ architektoniczny - główna oś, wzdłuż której przez szczelinę w jednym z trylitów wpadały w dniu letniego przesilenia promienie słoneczne, oświetlając centralny ołtarz i wyznaczając ten jeden, niepowtarzalny dzień w roku. G.S. Hawkins udowodnił jednak, że ów precyzyjny komputer neolityczny został z rozmysłem wybudowany do oznaczania kilkuset różnych kierunków i pozycji Słońca oraz Księżyca. Uzyskane w ten sposób informacje wykorzystywano przy ustalaniu dat kalendarza astronomicznego opartego na podziale roku według najstarszej, naturalnej zasady: proporcjonalnie na 4, 8, 16 i 32 części. Pozwalało to także przewidywać wschody, zachody i zaćmienia licznych ciał niebieskich. Stonehenge było cudem wiedzy i inżynierii prehistorycznej, zapowiedzią i źródłem późniejszej potęgi naszej cywilizacji.
Artykuł pochodzi z: Wielkiej Historii Świata Educational Oxford, Poznań, 2005, t. XII, s. 189, 191

Powrót do: Kultury megalityczne



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl