tajemnicebogow@wp.pl


BUDOWLE MEGALITYCZNE - CHARAKTERYSTYKA

Pasje funeralne

W kulturze megalitycznej szczególnie czczono zmarłych, co znalazło wyraz w wyrafinowanym obrządku pogrzebowym. Występował on w trzech postaciach: grzebanie samych kości zmarłych po uprzednim usunięciu miękkich części ciała; grzebanie ciał kompletnych w różnych pozycjach: na wznak, wyprostowanej, siedzącej, klęczącej, stojącej; grzebanie fragmentów zwłok po uprzednim ich pokawałkowaniu i opaleniu nad ogniem. Archeolodzy często odkrywają ślady wszystkich trzech rodzajów pochówków w tych samych, zbiorowych mogiłach. Grobowiec pełnił funkcję domu przodków i był najważniejszym ośrodkiem rodowej wspólnoty. Posiadanie użytkowanego od pokoleń grobu na danym terytorium potwierdzało prawa zamieszkującej je rodziny do ziemi, dlatego chowano zmarłych zawsze w tym samym miejscu przez stulecia, a niekiedy nawet przez tysiąclecia.

Kult zmarłych

Przodkowie nie odchodzili w niebyt. Kamienny grobowiec symbolizował macicę Wielkiej Bogini-Matki, a ziemny kopiec - jej łono, do którego powracali zmarli, aby oczekiwać ponownych narodzin. Ułożeni pośród kamieni symbolizujących najtrwalszą materię świata, utożsamianych, jak twierdził znakomity religioznawca, Mircea Eliade, z gwiazdami na niebie, byli nieśmiertelni i mogli uczestniczyć w życiu rodowej wspólnoty.

Większość ludów prehistorycznych traktowała swoich zmarłych wrogo i ze strachem, dbając przede wszystkim o to, by nie powrócili oni do świata żywych. Społeczności megalityczne postępowały inaczej - pozostawały w zażyłości z bliskimi po ich śmierci. Archeolodzy odnaleźli na szczytach niektórych megalitycznych kurhanów ławy, które sugerują, że właśnie tam odbywano plemienne narady oraz słuchano opinii i rad przodków, korzystając z kanałów prowadzących do komór grobowych. Ludzie cywilizacji megalitycznej żyli w przeświadczeniu o realności bogów i duchów. Spotykali istoty nadprzyrodzone nie tylko w snach i podczas wizji, ale także w stanach całkowitej przytomności umysłu.

Dzieci Wielkiej Matki

Możliwość nawiązywania kontaktu z bytami duchowymi stanowiła element postrzegania świata. Podstawową cechą archaicznej kultury była dominująca w relacjach człowieka ze światem rola podświadomości, przy znikomej jeszcze, rodzącej się dopiero świadomości. Ludzie epoki kamienia wsłuchani w głosy bogów i duchów zmarłych, spontanicznie doznający stanów wizyjnych i ekstatycznych, żyli jakby w nieprzerwanym transowym śnie, projektowanym przez ich podświadomość. Tak widzieli rzeczywistość jeszcze starożytni Grecy aż do V wieku p.n.e., gdy tamtejsi filozofowie przyrody dokonali zabiegu nazwanego później odczarowaniem świata. Kiedy Protagoras z Abdery (ok. 485-415 p.n.e.) ogłosił, że to człowiek jest miarą wszechrzeczy, przyszłe szlaki ludzkich cywilizacji zaczęła wyznaczać świadomość - praktyczna, racjonalna, krytyczna, męska. Skończyło się wówczas panowanie pierwiastka żeńskiego: matriarchat zastąpiono patriarchatem, a na piedestale zamiast Wielkiej Matki ustawiono bóstwa męskie.

Inżynierowie - pasterze

Ważną rolę w budowie megalitów odgrywała nieznana wcześniej forma wodzowskiej teokracji, w której władzę sprawowali charyzmatyczni kapłani-inżynierowie, kreujący cele oraz dysponujący wiedzą na temat metod i organizacji pracy.

Tę formację reprezentowała kultura pucharów dzwonowatych, której twórcy odegrali zagadkową rolę w dziejach cywilizacji megalitycznej. Doskonali łucznicy, preferujący pasterstwo zamiast rolnictwa, żyjący w systemie patriarchalnym, rozwijający produkcję metalurgiczną i zaniedbujący rzemiosło krzemieniarskie, różnili się tak bardzo od czcicieli Wielkiej Bogini-Matki, że są uznawani za sprawców ich upadku. Z drugiej strony właśnie im Stonehenge zawdzięcza swój największy rozkwit na początku II tysiąclecia p.n.e., gdyż to oni wznieśli tam wielki krąg.
Artykuł pochodzi z: Wielkiej Historii Świata Educational Oxford, Poznań, 2005, t. XII, s. 182-183

Powrót do: Kultury megalityczne



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl