tajemnicebogow@wp.pl




Zobacz również:

Informacje wstępne
Bogowie Hurytów
Religia Hurytów
Magia Hurytów

MITOLOGIA HURYTÓW

Opowieści o bogach stanowią istotny składnik dziedzictwa religijnego i literackiego ludów Wschodu Starożytnego i są dla nas cennym źródłem wiedzy o dawnych wierzeniach. W epoce historycznej mity były dla ich twórców — kapłanów, wieszczków, zaklinaczy itp. — narzędziem reinterpretacji pierwotnych koncepcji religijnych, uzasadniały zmiany w hierarchii bóstw oraz pochodzenie kultu, a w sferze magii wprowadzając bogów na scenę obrzędu miały zwiększać jego skuteczność. Z upływem czasu mit przestawał funkcjonować zgodnie ze swym początkowym przeznaczeniem, niejako odrywał się od swego religijnego podłoża i zaczynał żyć własnym życiem, już jako utwór literacki — jeśli ze względu na walory treściowe i formalne na to zasługiwał. Mity huryckie znamy wyłącznie dzięki bibliotekom Hattusa. Przetrwały w nich fragmenty w języku huryckim, niestety, prawie niezrozumiałe, oraz przekłady na hetycki. Rekonstrukcja hu-ryckich wyobrażeń mitologicznych opiera się głównie na tych ostatnich. Zgodnie z tradycją anatolijską w hetyckich obrzędach magicznych huryckiego pochodzenia pojawiają się niekiedy wątki mitologiczne i tworzą ich integralną część; odnajduje się w nich wartościowe informacje o istocie bóstw czy o szczegółach kultu. Jednakże przeważająca większość huryckich opowieści o bogach to odrębne dzieła literackie, zwane przez skrybów pieśniami. Nie wiadomo, czy były one związane z praktyką religijną. Możliwe, że recytowano je w trakcie pewnych obrzędów kultowych, ale nie ma na to dowodów, nie jest zatem wykluczone, że stanowiły one w obrębie kultury hetyckiej dzieła par excellence literackie. (...)
Mity huryckie z Hattusa łączą się tematycznie w pewną całość; zespala je osoba Kumarbiego, niegdyś boskiego władcy świata, pokonanego przez Teszuba i wypędzonego z nieba. Akcja opowieści toczy się w krainie fantazji, ale pojawiają się w niej realia zapożyczone z geografii Wschodu Starożytnego. Należą do nich święte miasta bogów, na przykład Kumme/Kummija, ośrodek kultu Teszuba, czy też Urkisz, siedziba Kumarbiego, ponadto wybrzeża Morza Śródziemnego w okolicach góry Hazzi, czyli Sa-ponu Kananejeżyków, dziś Dżabal-al-Akra. Wymienia się też nazwy rozmaitych innych gór, przeważnie trudnych do zlokalizowania. Części z nich należy zapewne szukać na Wyżynie Armeńskiej, skąd — jak dowodzą badacze — pochodzą pewne motywy występujące w mitach. Liczne składniki zapożyczyli twórcy tych kompozycji z dziedzictwa ludów Międzyrzecza, a także z mitologii kananejskiej. Można przypuszczać, że literackie pierwowzory przekładów hetyckich powstały w Mitanni lub w północnej Syrii. Ponieważ nie występuje w nich cylicyjski bóg Szarruma. według wierzeń anatolijskich syn Teszuba i Hebat, nasuwa się wniosek, że w ich formowaniu Kizzuwatna nie odegrała żadnej roli. Pierwsza z pieśni o Kumarbim opisuje walkę kolejnych pokoleń bogów o panowanie nad światem. Ukazuje ona, w jaki sposób Teszub i jego sprzymierzeńcy zdobyli władzę, niejako uzasadnia fakt panowania boga-burzy na tronie niebiańskiego królestwa. Przy tej okazji dowiadujemy się, jak doszło do narodzin pewnych bóstw, stąd też ów mit zwie się często hurycką teogonią.
Artykuł pochodzi z: Popko Maciej Huryci Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1992

Powrót do: Huryci



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl