tajemnicebogow@wp.pl




Zobacz również:

Informacje wstępne
Bogowie Hurytów
Mitologia Hurytów
Magia Hurytów

RELIGIA HURYTÓW

Podstawą badań nad religią Hurytów są przede wszystkim zachowane teksty klinowe; nieliczne dzieła sztuki mają tu ograniczone znaczenie. Tak się złożyło, że na temat wierzeń Hurytów zachodnich dysponujemy bardzo obfitym materiałem, natomiast o bogach i kultach huryckich na Wyżynie Armeńskiej i w północnej Mezopotamii wiadomo stosunkowo niewiele. Plemiona huryckie, które w trzecim tysiącleciu przybyły z Wyżyny Armeńskiej, przyniosły ze sobą dawne wyobrażenia religijne, związane z tradycją kaukaską, ale zetknąwszy się z wierzeniami ludów Międzyrzecza poddały się ich oddziaływaniu — podobnie jak ulegały urokowi miejscowej cywilizacji i kultury. W wyniku procesów asymilacyjnych w kręgu bóstw huryckich odnajdujemy liczne imiona mezopotamskiego i syryjskiego pochodzenia, ponadto istota i funkcje pierwotnych bóstw zmieniały się wskutek spekulacji teologicznych, zwłaszcza pod wpływem tendencji synkretycznych. Nie należy się też spodziewać, że Huryci zachowali jednolite wierzenia. Żyjąc na rozległym obszarze od gór Zagrosu po Anatolię, w różnych środowiskach, lud ten wykazuje zadziwiającą spójność religijną, jednakże w jego religii widoczne jest także oddziaływanie kultów lokalnych, czym z kolei tłumaczy się zróżnicowanie panteonów regionalnych. Religię hurycką poznajemy na politeistycznym etapie jej rozwoju. W ogólnych założeniach nie różni się ona od innych religii Wschodu Starożytnego. Zjawiska i siły przyrody już w epoce neolitu uległy personifikacji i antropomorfizacji, a dawne, ściśle rozgraniczone funkcje poszczególnych bóstw z różnych powodów traciły swą wyrazistość. Stopniowo dokonywała się sublimacja pojęcia bóstwa, ewolucja wierzeń w kierunku henoteizmu.(...)
Podobnie jak inne ludy starożytności, czcili Huryci niebo, ziemię, morze, góry i rzeki. Większość tych pojęć antropomorfizowano; w mitach występują one jako osoby działające. Góry wyobrażano sobie jako bogów podobnych swą istotą do Teszuba. Dzięki tekstom religijnym przetrwały liczne nazwy gór Syrii i Anatolii. W środowisku syryjskim do ulubionych towarzyszy Teszuba należały góry Namni (Amanos) i Hazzi (Kasios, dziś Dżabal al-Akra). Wierzono też w różne bóstwa niższego rzędu oraz w dobre i złe demony. Do rangi bóstw zaliczano atrybuty wielkich bogów, jak oręż Teszuba czy ulubione sprzęty domowe bogiń. Ofiarom dla tronu Hebat jest poświęcony osobny, bogaty w szczegóły obrzęd. W Samuha we wschodniej Anatolii czczono zagadkowy przedmiot ulihi (ozdoba?) związany z tamtejszą “boginią nocy". W Niniwie przedmiotem kultu było łoże Szawuszki. Na tle tych dość powszechnych wyobrażeń panteony lokalne odzwierciedlają dziedzictwo religijne związane z danym obszarem czy też, jak w przypadku dynastii panującej w Mitanni, z pochodzeniem rodziny królewskiej. W amarneńskiej korespondencji Tuszratty wymienia się imiona tylko kilku głównych bóstw mitannijskich. Znacznie obszerniejsze wyliczenie odnajdujemy w traktacie zawartym między Suppiluliumą I a Szattiwazą. Na początku stoi oczywiście Teszub, pan nieba i ziemi, ale zaraz po nim są Księżyc i Słońce, i osobno Księżyc z Harran. Wysoka pozycja tych bóstw może wywołać zdziwienie, ale nie należy zapominać o tym, że traktat międzypaństwowy był rodzajem przysięgi, a Księżyc i Słońce występują zwykle w roli gwarantów takich zobowiązań. W wykazie wymienia się teraz Ziemię i Niebo, Teszuba ze świątyni kurinni w Kahat, Teszuba z Uhuszman(i), boga Ea — pana mądrości, a następnie licznych przedstawicieli świata podziemnego i wreszcie cztery bóstwa indoirańskie — Mitrę, Uruwanę/Arunę, Ind(a)rę i Nasattijanna, czyli Nasatjów. Wspomniano już, że odkrycie tych imion w tekście traktatu przez H. Wincklera pobudziło dyskusję nad kwestią Ariów na Wschodzie Starożytnym. Wyliczenie ciągnie się jeszcze długo, przy czym mamy możność poznać inne naczelne bóstwa rozmaitych miast mitannijskich, jak Teszub, pan (świątyni) gamari w Irrite, czy też zagadkowe bóstwo Pardahi z Szuta.
Artykuł pochodzi z: Popko Maciej Huryci Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1992

Powrót do: Huryci



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl