tajemnicebogow@wp.pl


ASTROLOGIA

Astrologia (z greckiego "aster" - gwiazda, "logos" - słowo), sztuka przewidywania przyszłości na podstawie - zobrazowanych najczęściej w formie horoskopu - ruchów i położeń względem siebie różnych obiektów niebieskich: Słońca, Księżyca, planet, planetoid, gwiazd i gwiazdozbiorów, zwł. 12 konstelacji Zodiaku. Jej początki sięgają III tysiąclecia p.n.e. Kształtowała się w kręgu najstarszych cywilizacji: Mezopotamii i Egiptu oraz Indii i Chin. Znane są dokumenty astrologiczne z biblioteki Asurbanipala (669-626 p.n.e.), wśród których - obok codziennych raportów przeznaczonych dla króla - znajdują się kopie tekstów z czasów Hammurabiego (ok. 1792-1750 p.n.e.) lub dawniejszych.

W sposób niezależny rozwinęła się też w Ameryce, gł. wśród Majów i Azteków. Początkowo blisko związana z religią i uprawiana wyłącznie przez kapłanów jako "boska wiedza" o człowieku i wszechświecie, formułowała prognozy o charakterze ogólnym, dotyczące gł. losów kraju i jego władcy. Szeroką popularność zaczęła zyskiwać już jako umiejętność przepowiadania przyszłości konkretnych osób na podstawie układu planet w chwili ich urodzenia (najstarszy znany horoskop indywidualny pochodzi z 409 p.n.e.). W tej postaci upowszechniła się ok. V w. p.n.e. w Grecji, choć w dziełach greckich filozofów, zwł. Pitagorasa, odnaleźć można wiele elementów astrologii w jej pierwotnej formie.

W epoce hellenistycznej była uprawiana w całym basenie Morza Śródziemnego, m.in. na wyspie Kos (szkoła astrologiczna Berossosa) i w Aleksandrii (aleksandryści). Trafiła też do Rzymu, gdzie znalazła rzesze zwolenników; korzystali z niej oficjalnie augurowie. Jej rozwój zahamował edykt mediolański i niechętne stanowisko części hierarchii kościelnej; nadal odwoływali się do niej gnostycy i neoplatończycy.

Renesans astrologii nastąpił najpierw w krajach islamskich, zwłaszcza na Półwyspie Iberyjskim (Toledo, Grenada, Sewilla), wraz z ogólnym ożywieniem naukowo-artystycznym w tym kręgu kulturowym, następnie od początku XII w. w Europie. Na przełomie XII i XIII w. stała się uznaną dyscypliną wiedzy, zajmowało się nią wiele wybitnych umysłów (m.in. R. Bacon, Albert Wielki, R. Grosseteste). Jej rozkwit przypadł na XIV-XVI w., tj. czasy odrodzenia - prężnymi jej ośrodkami były m.in. uniwersytety w Bolonii, Padwie, Mediolanie, gdzie istniały samodzielne katedry astrologii.

1459 taka katedra powstała też (dzięki fundacji Marcina Króla z Żurawicy) na UJ, dając początek słynnej astrologicznej szkole krakowskiej (obok założyciela - Marcin Bylica, Jan z Głogowa, Wojciech z Brudzewa i in.). Na potrzeby bogatych mecenasów, w tym królów i papieży, sporządzano bieżące prognostyki, ale podejmowano też próby odbudowania astrologii w jej źródłowym, religijno-filozoficznym kształcie (M. Ficino, Regiomontanus, Agrippa von Netteheim, Paracelsus, G. Cardano).

Zainteresowanie astrologią trwało w 2. poł. XVI i w XVII w. (Galileusz, Tycho de Brahe, J. Keppler). Osłabło w XVIII i XIX w. w następstwie rozwoju nauk przyrodniczych i wzrostu sceptycyzmu wobec wszystkiego, co mieściło się w ówczesnym standardzie naukowości. W XX w. nastąpił nawrót do astrologii, często jednak w zwulgaryzowanej formie gazetowych pseudohoroskopów. Z drugiej strony ukazywało się i ukazuje bardzo wiele specjalistycznych publikacji i czasopism, astrologii nadano nowy kształt (W.F. Allen, czyli Alan Leo oraz F.Ch. Barlet, K. Brandler-Pracht, M. Heindel, C.C. Zain, A. Witte, Ch.E.O. Carter, rodzina Ebertinów), próbowano również wpisać ją w paradygmat współczesnej nauki, np. przez odwołanie się do tzw. praw synchronicznych (C.G. Jung, W Pauli).

Podstawą współczesnej astrologii, nazywanej niekiedy kosmobiologią, jest nie tyle przeświadczenie o jednostronnym, bezwzględnie determinującym wpływie ciał niebieskich na losy człowieka czy wspólnot ludzkich, co teza o holistycznej naturze wszechświata oraz wzajemnej odpowiedniości makrokosmosu i mikrokosmosu. Oznacza to kolejny powrót do religijno-filozoficznych źródeł.
Artykuł opracowano na podstawie Multimedialnej Encyklopedii Powszechnej PWN, edycja 2003

Powrót do: Ezoteryka



Stronę zaprojektował Ladien. Wszystkie prawa zastrzeżone.
W razie pytań proszę o kontakt pod adresem e-mail: tajemnicebogow@wp.pl